 पहिल्या भागात आपण पाहिलं की, करवीर निवासिनी श्री अंबाबाईच्या पावन दरबारात घटस्थापना झाली असून, साडेतीन शक्तिपीठांपैकी प्रमुख असलेल्या या पीठातून संपूर्ण महाराष्ट्र भक्तीरसात न्हाऊन निघाला आहे. कोल्हापूरच्या अंबाबाई मंदिरात नंदादीपाचा प्रकाश पसरत असताना, मंदिराबाहेरच्या जगात मात्र मानवी मूल्यांचा आणि सामाजिक संस्कृतीचा एक वेगळाच संघर्ष सुरू आहे. नवरात्रीच्या या पवित्र दिवसांमध्ये आदिमायेच्या चरणी लीन होताना, समाजातील एका अत्यंत संवेदनशील आणि गंभीर विषयावर आत्मपरीक्षण करण्याची वेळ आली आहे—ती म्हणजे आपली ‘स्त्रीशक्ती’ आणि तिचा आजच्या जगात होणारा ‘शृंगार’ आणि ‘छळ’.
शृंगार: बाह्य सौंदर्याचा की आत्मसन्मानाचा?
नवरात्रीत आपण देवीला नऊ वेगवेगळ्या रूपांत, नऊ विविध शृंगारांत सजवतो. तिचं ते विलोभनीय, तेजस्वी रूप पाहून भक्तांचे डोळे दीपून जातात. पण आजच्या आधुनिक आणि डिजिटल युगात स्त्रीच्या या ‘शृंगारा’ची व्याख्या नेमकी काय उरली आहे? सोशल मीडियाच्या आभासी दुनियेत व्ह्यूज आणि लाईक्स मिळवण्यासाठी चाललेला मानवी मूल्यांचा बाजार हाच स्त्रीशक्तीचा शृंगार आहे का? तंत्रज्ञानाचा वापर करून स्क्रीनवर पसरवला जाणारा संकुचित विचारांचा डिजिटल कचरा तरुणाईच्या मानसिकतेला कोणत्या दिशेने घेऊन जात आहे, हा आजचा मोठा प्रश्न आहे.
स्त्रीचा खरा शृंगार हा तिचा आत्मसन्मान, तिचं शिक्षण, तिची सुरक्षितता आणि तिचं स्वातंत्र्य हा असायला हवा. मात्र, duर्दैवाने आजच्या भोगवादी आणि उथळ विचारसरणीमुळे या खऱ्या शृंगाराला कुठेतरी डावललं जात आहे.
संकुचित मानसिकता आणि अप्रत्यक्ष आव्हाने
आज समाजाला सर्वात मोठा धोका कोणा बाह्य शक्तीपासून नाही, तर मानवी मनात घर करून बसलेल्या विकृत आणि असंतुष्ट विचारसरणीपासून आहे. जेव्हा समाजात केवळ स्वार्थाला आणि भौतिक सुखाला प्राधान्य दिले जाते, तेव्हा माणसातील संवेदनशीलता हरवून बसते. माता-भगिनींकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन जेव्हा आदरयुक्त न राहता वासनेने किंवा उपभोग्य वस्तू म्हणून कलुषित होतो, तेव्हा संस्कृतीचा पाया डळमळीत होतो.
सार्वजनिक जीवनात महिलांसाठी अनेक कल्याणकारी योजना आणि सन्मानाच्या घोषणा केल्या जातात, जे नक्कीच स्वागतार्ह आहे. परंतु, जोपर्यंत समाजातील शेवटच्या घटकाची मानसिकता बदलत नाही, जोपर्यंत रात्री-अपरात्री कर्तव्यावरून घरी परतणारी प्रत्येक भगिनी स्वतःला पूर्णपणे भयमुक्त अनुभवत नाही, तोपर्यंत या घोषणांना खऱ्या अर्थाने पूर्णत्व येणार नाही. केवळ कायदे करून किंवा वरवरचे बदल करून ही समस्या सुटणारी नाही, तर कौटुंबिक संस्कार आणि सामाजिक मूल्योंची पुनर्रचना करणे गरजेचे आहे.
हाच आहे आजचा आधुनिक ‘महिषासूर’!
देवीने महिषासुरासारख्या प्रवृत्तींचा नाश करून सृष्टीला जुलमातून आणि नकारात्मकतेतून मुक्त केले होते. आजच्या २१ व्या शतकातील समाजात महिलांवर होणारे अन्याय, मनामनात दडलेली विकृती, अश्लीलतेचा वाढता प्रभाव आणि मूल्यांची घसरण हेच खरे ‘आधुनिक महिषासूर’ आहेत. जेव्हा समाजातल्या काही घटकांकडून या असुरी प्रवृत्तींचे अप्रत्यक्षपणे समर्थन किंवा त्याकडे दुर्लक्ष केले जाते, तेव्हा गुन्हेगारी प्रवृत्तींचे धाडस अधिक वाढते. या छुपेपणाने वावरणाऱ्या असुरी प्रवृत्तींचा बीमोड करणे, हे केवळ व्यवस्थेचे नव्हे तर प्रत्येक सुजाण नागरिकाचे कर्तव्य आहे.
आदिमायेच्या चरणी आजची दुसरी प्रार्थना
म्हणूनच, नवरात्रीच्या या दुसऱ्या माळेला करवीर निवासिनीच्या चरणी हेच आर्त साकडं घालावंसं वाटतं—
— टीम पॉझिटिव्ह वॉच २४ (POSITIVE WATCH 24)
(तुमच्या प्रतिक्रिया आणि विचार खाली नक्की शेअर करा!)  |
आदिमाये, जनतेचं भलं कर! (भाग २) : विकृत मानसिकतेचा ‘महिषासूर’ आणि स्त्रीशक्तीचा खरा ‘शृंगार’
पाँझिटीव्ह वाँचचे सभासद व्हा. शासन मित्र, पाेलीस मित्र, पत्रकार मित्र बना.
