एका हातात सृजनशक्ती, दुसऱ्या हातात समाजमन बिघडविण्याची प्रवृत्ती;आदिमाये, जनतेचं भलं कर! (भाग ७)

TEAM LEADER-

एका हातात सृजनशक्ती, दुसऱ्या हातात समाजमन बिघडविण्याची प्रवृत्ती; स्त्रीशक्तीचा खरा अर्थ कोण समजून घेणार?

देवीची पूजा करणाऱ्या समाजाला स्त्रीशक्तीचा अभिमान आहे; पण या शक्तीचा उपयोग कुटुंब, समाज आणि देश घडविण्यासाठी होतो आहे की त्यांच्याच मूल्यांना धक्का देण्यासाठी, याचे आत्मपरीक्षण करण्याची वेळ आली आहे.

आदिमाये, तू स्त्रीशक्तीचे प्रतीक आहेस. तुझ्या रूपात माया आहे, करुणा आहे, संघर्ष आहे, अन्यायाविरुद्ध लढण्याची ताकद आहे आणि नव्या सृष्टीला जन्म देण्याची सृजनशक्तीही आहे. तुझ्या नावाने नऊ दिवस उत्सव साजरे करणारा समाज स्त्रीशक्तीचा जयघोष करतो. पण या स्त्रीशक्तीची वेगवेगळी रूपे पाहताना मनात एक प्रश्न निर्माण होतो—एकाच समाजात स्त्रीच्या हातून एका बाजूला कुटुंब आणि देश घडतो, तर दुसऱ्या बाजूला काहींच्या वर्तनामुळे समाजमूल्यांना धक्का का बसतो?

आदिमाये, हा प्रश्न सर्व स्त्रियांना दोष देण्यासाठी नाही. कारण या देशाच्या जडणघडणीत स्त्रियांचे योगदान शब्दांत मावणारे नाही.

शेतात उन्हातान्हात राबणारी शेतकरी महिला असो, घर सांभाळून शेतमजुरी करणारी कष्टकरी असो, बांधकामावर घाम गाळणारी मजूर असो, घराघरांत काम करून मुलांचे शिक्षण पूर्ण करणारी माता असो, कार्यालयात जबाबदारी पार पाडणारी कर्मचारी असो किंवा मोठ्या पदावर निर्णय घेणारी अधिकारी असो—प्रत्येक स्त्री आपल्या परीने कुटुंबाचा आणि देशाचा भार उचलत आहे.

आई, बहीण, मावशी, अक्का, ताई, शिक्षिका, परिचारिका, अधिकारी, उद्योजिका अशा कितीतरी रूपांत स्त्री इतरांना आधार देते. अनेकदा स्वतःच्या इच्छा बाजूला ठेवून कुटुंबाच्या स्वप्नांना आकार देते. संकटात उभी राहते, मुलांना घडवते, नव्या पिढीला संस्कार देते आणि समाजाच्या प्रगतीला हातभार लावते.

ही स्त्रीशक्ती भारताची खरी संपत्ती आहे. तिच्या कष्टांना, बुद्धिमत्तेला आणि स्वाभिमानाला सलाम करायलाच हवा.

पण आदिमाये, याच वास्तवाची दुसरी बाजूही दुर्लक्षित करता येत नाही.

समाजात काही व्यक्ती संपत्तीचा, अधिकारपदाचा, प्रसिद्धीचा किंवा आपल्या सामाजिक प्रभावाचा गैरवापर करतात. काही जण परंपरा आणि संस्कृतीचा आधार घेऊन स्वतःच्या चुकीच्या वर्तनाला समर्थन देतात. आधुनिकतेच्या नावाखाली स्वैराचाराचे उदात्तीकरण केले जाते, तर सोशल मीडियावर प्रसिद्धी मिळविण्यासाठी काही सामग्री जाणीवपूर्वक अशा पद्धतीने सादर केली जाते की तिचा समाजाच्या विचारांवर, नातेसंबंधांवर आणि तरुण पिढीच्या मानसिकतेवर विपरीत परिणाम होऊ शकतो.

या प्रवृत्ती स्त्रियांमध्येच आहेत, असे नाही; पुरुषांमध्येही त्या आढळतात. मात्र स्त्रीशक्तीचा गौरव करताना स्त्रीच्या प्रत्येक कृतीला प्रश्नांच्या पलीकडे ठेवणेही योग्य नाही. स्वातंत्र्य महत्त्वाचे आहे, आधुनिकता आवश्यक आहे आणि प्रत्येकाला स्वतःचे व्यक्तिमत्त्व व्यक्त करण्याचा अधिकार आहे. पण या स्वातंत्र्यासोबत विवेक, जबाबदारी आणि सामाजिक भानही असायला हवे.

प्रश्न आधुनिक कपड्यांचा नाही; प्रश्न विचारांचा आहे. प्रश्न सोशल मीडियाचा नाही; प्रश्न त्याच्या वापराचा आहे. प्रश्न स्त्रीच्या स्वातंत्र्याचा नाही; प्रश्न कोणत्याही स्वातंत्र्याचा गैरवापर होतो आहे का, हा आहे.

आज सोशल मीडियाच्या जगात अनेक प्रेरणादायी स्त्रियांचे चेहरे समोर येतात. प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करून यश मिळविणाऱ्या महिला, समाजसेविका, उद्योजिका, शिक्षिका, संशोधक आणि कर्तृत्ववान माता अनेकांसाठी प्रेरणास्थान बनत आहेत. पण त्याच डिजिटल जगात केवळ लोकप्रियता, प्रसिद्धी आणि आर्थिक फायद्यासाठी समाजमनावर विपरीत परिणाम करणारी सामग्रीही मोठ्या प्रमाणात दिसते.

अशा वेळी आपण कोणाला आदर्श मानतो, काय पाहतो, काय प्रसारित करतो आणि पुढच्या पिढीसमोर कोणते मूल्य ठेवतो, याचा विचार करणे गरजेचे आहे. केवळ दृश्यसंख्या म्हणजे कर्तृत्व नव्हे आणि प्रसिद्धी म्हणजे प्रतिष्ठा नव्हे. समाजाला काही देणारे व्यक्तिमत्त्व आणि समाजाचे लक्ष केवळ स्वतःकडे खेचणारे व्यक्तिमत्त्व यांतला फरक ओळखण्याची समज आपल्यात निर्माण झाली पाहिजे.

आदिमाये, स्त्री ही केवळ कुटुंबाची आधारवड नाही; ती समाजपरिवर्तनाची शक्ती आहे. तिच्या हातात मुलांचे भविष्य घडविण्याची ताकद आहे, कुटुंबाला संकटातून बाहेर काढण्याची क्षमता आहे आणि देशाच्या प्रगतीला नवी दिशा देण्याची बुद्धिमत्ता आहे. हीच शक्ती जेव्हा विवेक, संवेदनशीलता आणि सामाजिक जबाबदारीसोबत काम करते, तेव्हा ती परिवर्तन घडवते.

म्हणूनच, समाज बिघडविणाऱ्या प्रवृत्तींमध्ये बदल घडविण्याची सुरुवात केवळ टीकेतून नव्हे, तर शिक्षणातून, संवादातून, आत्मपरीक्षणातून आणि योग्य मूल्यांच्या जपणुकीतून झाली पाहिजे. कुटुंबाने मुला-मुलींमध्ये समानतेसोबत जबाबदारीचे संस्कार रुजवावेत. समाजाने कर्तृत्वाला प्रसिद्धीपेक्षा अधिक महत्त्व द्यावे. सोशल मीडियाचा वापर करणाऱ्यांनी आपल्या अभिव्यक्तीचे स्वातंत्र्य जपताना त्याचा इतरांवर होणारा परिणामही समजून घ्यावा.

आणि आदिमाये, हा विवेक स्त्रियांनाच नव्हे, तर पुरुषांनाही दे. कारण समाज घडविण्याची जबाबदारी एका लिंगाची नसून संपूर्ण समाजाची आहे.

स्त्रीच्या हातून कुटुंब घडते, समाजाला दिशा मिळते आणि राष्ट्राला सामर्थ्य मिळते. त्याच स्त्रीशक्तीला योग्य दिशा, सामाजिक भान आणि विवेकाची जोड मिळाली, तर भारतमातेचे सामर्थ्य अनेक पटींनी वाढू शकते.

आदिमाये, कष्ट करणाऱ्या स्त्रीच्या हातांना बळ दे. अन्यायाविरुद्ध उभ्या राहणाऱ्या स्त्रीला धैर्य दे. समाजासाठी झटणाऱ्या स्त्रीला सन्मान दे. आणि संपत्ती, पद, प्रसिद्धी किंवा आधुनिकतेच्या मोहात सामाजिक जबाबदारी विसरणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीला सद्बुद्धी दे.

तुझ्या नावाचा जयघोष केवळ उत्सवापुरता मर्यादित राहू नये. स्त्रीच्या कर्तृत्वाचा सन्मान व्हावा, तिच्या स्वातंत्र्याचे रक्षण व्हावे आणि त्या स्वातंत्र्याला विवेकाची दिशा मिळावी. कारण स्त्रीशक्तीचा खरा विजय दुसऱ्याला कमी लेखण्यात नाही, तर स्वतःच्या सामर्थ्याने कुटुंब, समाज आणि राष्ट्र उंचावण्यात आहे.

आदिमाये, अशी सद्बुद्धी दे—जेणेकरून प्रत्येक स्त्री आणि प्रत्येक पुरुष आपल्या सामर्थ्याचा उपयोग समाजाच्या भल्यासाठी करेल आणि आपली भारतमाता जगात अधिक सन्मानाने, सामर्थ्याने आणि संस्कारांनी उभी राहील!